Талпан энцефалитын профилактикалау
Яз көне, кар җылынуга, озын кыштан арыган шәһәр кешеләре дачаларга һәм урманнарга, саф һава суларга, яшеллеккә сокланырга, ял итәргә ашыга.
Исегездә тотыгыз, табигатькә (урман, бакча, парк) бару талпан кадалу күңелсезләнергә мөмкин.
Талпаннар куак, яфракларда, бигрәк тә чүпләнгән урманнарда, каенлыкларда, торак пунктлардан һәм юллардан ерак түгел диярлек яши.
Кешенең тәненә эләккәч, талпан кием астына үтеп керә һәм еш кына муен, күкрәк, култык асты чокырлары, башның йонлы өлешләре, кайвакыт касык өлкәсенә ябыша.
Талпаннар авыр йогышлы авырулар: талпан энцефалиты һәм боррелиозны таратучылар булып торалар.
Талпан тешләү ни өчен куркыныч?
Талпан тешләгәндә кешене талпан энцефалиты, үзәк нерв системасын зарарлый торган авыр йогышлы авыру йоктыра. Авыруны кузгатучы - талпаннар таратучы һәм саклаучы вирус. Кешенең зарарлануы талпан ябышканда була. Яшерен (инкубация) чор 7 - 12 көн, сирәгрәк 30 көнгә кадәр дәвам итә (бу бер төркем сәбәпләргә бәйле: кеше организмының тотрыклылыгына, талпаның зарарлану дәрәҗәсенә һәм күп төрле башка сәбәпләргә бәйле).
Исегездә тотыгыз, заманча вакцинация талпан энцефалитын профилактикалауның нигезе булып тора.
Талпан һөҗүменнән ничек сакланырга?
Талпан тешләр өчен ачык урын эзләп түбәннән югарыга таба шуышып баруы исбатланган. Шуңа күрә чалбарны итеккә, күлмәкне чалбар эченә тыгарга кирәк. Җиңнәр беләзекне тыгыз итеп кысып торырга тиеш. Иңбашлары һәм муен ябык булырга тиеш. Баш киеме булу - мәҗбүри.
Кадалган талпанны ачыклаган очракта кичекмәстән медпунктка яки кабул итү бүлмәсенә мөрәҗәгать итәргә кирәк, анда талпаннарны алачаклар һәм талпан энцефалитын талпанга каршы иммуноглобулин белән ашыгыч профилактикалау үткәрәчәкләр.
Талпан энцефалитына каршы планлы профилактик вакцинациянең тулы курсы вакцинаның өч инъекциясеннән тора: беренче 2 прививка 30 тәүлек интервалы белән үткәрелә, өченчесе – бер елдан соң. Вакцинация алдыннан терапевт күзәтүен узарга һәм прививкалар ясау кабинетына юллама алырга кирәк.