Мошенниклардан саклану
«Кешеләр өчен дәүләт» Федераль проекты кысаларында Россия цифрлар министрлыгы һәм Россия Федерациясе Хөкүмәте каршындагы аналитик үзәк мошенниклык гамәлләрен булдырмау һәм булдырмау максатларында дәүләт һәм муниципаль хезмәтләрнең бердәм порталында Челтәрдәге мошенниклардан саклау (алга таба – Дәүләт хезмәтләре) тормыш ситуациясе буенча цифрлы сервисны гамәлгә ашырдылар (алга таба-дәүләт хезмәтләре). https://www.gosuslugi.ru/scammer_protection).
«Мошенниклар дәүләт хезмәтләренә керү мөмкинлеген алырга тырыша» «(бу вәзгыять хисап язмасын контрольдә тотуны торгызуда ярдәм итүгә юнәлдерелгән) һәм "Мин челтәрдәге мошенниклардан сакланырга телим " (бу вәзгыятьтә сүз җинаятьчел гамәлләрне булдырмау ысуллары турында бара) сервис түбәндәге ситуацияләрне сайлый.
Беренче вәзгыять кысаларында тәфсилле инструкция тәкъдим ителде, анда гражданин смстан пароль яки кодны мошенникларга хәбәр иткән очракта нишләргә кирәклеге турында мәгълүмат бар.
Икенче ситуация кысаларында киберҗинаятьчеләрдән яклауга юнәлдерелгән чаралар карала (күчемсез милек белән эш итүне тыю, элемтә килешүләрен рәсмиләштерүне тыю, кредитлар һәм заемнар алуны тыю, ышанычлы элемтә ярдәмендә хисап язмасын яклау, телефон шалтыратуларында куркынычсызлык кагыйдәләре), шулай ук финанс мошенниклыгына каршы тору ысуллары һәм цифрлы гигиена буенча чек-бит тәкъдим ителә..
«Үз – үзеңне тыю"– кеше үз-үзенә ирекле чикләү, аны беркем дә аның исеменә кредитлар һәм заемнар рәсмиләштерә алмасын өчен-үзе дә, мошенниклар да (»кредитлар һәм заемнар алуны тыю«); милекче буларак аның шәхси катнашыннан башка күчемсез милек белән килешүләр төзүгә юл куймас өчен (»күчемсез милек белән эш итүне тыю"); беркем дә төзи алмасын өчен аның исеменнән мобиль элемтәгә килешү ("элемтә килешүләрен рәсмиләштерүне тыю"). Ышанычлы контакт (алга таба – ДК) – дәүләт хезмәтләрендәге хисап язмасын мошенниклар гамәлләреннән өстәмә яклау. Мәдәният йорты, мәсәлән, туганы яки дусты булырга мөмкин. Кулланучының хисап язмасына керү мөмкинлеген торгызу омтылышында ДК телефон номерына серсүзне торгызуны раслау өчен смслар киләчәк. Мәдәният йорты кулланучыны ялгыш юлга кертмәүләренә инангач кына сорауны раслаячак.
Моннан тыш, биттә киберкуркынычсызлык өчен файдалы инструментлар урнаштырылган. Укыту курслары каталогында цифрлы грамоталылык буенча материаллар тупланган-белешмәләрне резервлау кагыйдәләреннән алып дипфейкларны танып белү ысулларына кадәр (https://www.gosuslugi.ru/scammer_protection/courses?s=9&p=1).
Шулай ук алдауның актуаль ысуллары турында белергә ярдәм итә торган мошенниклык схемалары базасы да бар. Хәзерге вакытта анда аларның кыскача тасвирламасы белән 86 схема бар (https://www.gosuslugi.ru/scammer_protection/schemes?s=9&p=1). үз белемнәреңне бәяләү өчен, үз чиратында, цифрлы грамоталылык буенча тест узарга мөмкин, ул бу өлкәдә хәбәрдарлык дәрәҗәсен билгеләячәк (https://www.gosuslugi.ru/scammer_protection/quiz).
Моннан тыш, ике ситуация битләрендә дә файдалы сылтамалар белән белешмәлек урнаштырылган: Россия Эчке эшләр министрлыгы адреслары белән интерактив картага; Россия Эчке эшләр министрлыгының рәсми сайты аша гариза, шикаять яки тәкъдим бирүгә; хокукларны яклау буенча юристның бушлай консультациясе һәм ярдәме алу мөмкинлегенә. Шулай ук «еш сораулар» бүлегендә («мошенниклар күчемсез милекне сата аламы») күпфункцияле үзәкләр адреслары белән интерактив картага сылтама бар.
Моннан тыш, ике ситуация битләрендә дә кредит тарихын тикшерергә, шикле шалтырату турында хәбәр итәргә, рәсмиләштерелгән сим-карталарны тикшерергә, зарарлы интернет-ресурска шикаять бирергә мөмкинлек бирә торган сылтамалар, шулай ук еш бирелә торган сорауларга җаваплар урнаштырылган: "контроль сорауны ничек көйләргә?", "Әгәр мошенниклар аны сезгә дәүләт хезмәтләре аша рәсмиләштергән булсалар, кредитны ничек гамәлдән чыгарырга?", "Кем ул дроп һәм җинаятьчел схемага ничек эләкмәскә?"һ. б.
Россия Федерациясе Цифрлы үсеш, элемтә һәм массакүләм коммуникацияләр министрлыгы