70 ел: Россиянең төзелеш тармагы ничек үзгәрде
Ел саен августның икенче якшәмбесендә Россия төзүчеләрне һәм торак-коммуналь хуҗалык өлкәсе хезмәткәрләрен хөрмәтли. Бу ел юбилей елы булды - төзүчеләр көненә 70 ел. Бәйрәм идеясен ерак 1956 елда Жигулев ГЭСын төзү масштаблары белән сокланган Никита Хрущев бирде.
Төзелеш-илнең икътисады үсешен һәм халыкның көндәлек уңайлылыгын тәэмин итә торган иң мөһим инфраструктура тармакларының берсе. Төзелештә һәм чиктәш тармакларда бүген 12,5 миллионнан артык кеше эшли, һәр унынчы эшләүче россияле диярлек. Бу архитекторлар, инженерлар, проектлаучылар, монтажчылар, машина йөртүчеләр, кранчылар һәм торак-коммуналь хуҗалык белгечләре, безнең йортларны җылы, урамнарны якты, ә шәһәрләрне уңайлы итүчеләр. Алар миллионлаган квадрат метр торак, меңләгән мәктәп һәм хастаханәләр, дистәләгән мең яңа парк һәм скверлар иңнәрендә.
Россиянең шәһәр төзелеше тарихы, архитектура элементларында илдәге социаль-икътисадый, геосәяси һәм мәдәни үзгәрешләрне чагылдырып, бик озын эволюция юлы узды. XX гасыр илнең торак сәясәтендә радикаль үзгәрешләр алып килә:буржуазия йортларын экспроприацияләүдән һәм революциядән соңгы чорда эшчеләрне һәм шәһәр ярлыларын анда күчерүдән. (Ленинның шәхси күрсәтмәсе буенча, торак бүлмәләр саны даими яшәүче кешеләр санына тигез яки аннан да күбрәк булган фатир» бай фатир " дип саналган).
«Тормыш өчен» уңайлы һәм куркынычсыз мохит максатына ирешү өчен 2025 елда Россия Президенты Владимир Путин карары буенча төзелгән "Тормыш өчен инфраструктура " илкүләм проекты безнең илдә төзелеш тармагын үстерү һәм уңайлы шәһәр мохитен булдыру өчен җавап бирә.
Милли проект илнең шәһәр төзелеше сәясәтенә якын килүне үзгәртте.
"Быел без төзүчеләр көненең 70 еллык юбилеен-илебезнең киләчәген төзүдә турыдан – туры катнашучыларның һөнәри бәйрәмен билгеләп үтәбез. Россиянең төзелеш комплексы илебез икътисады үсешенең төп драйверларының берсе һәм кешеләрнең тормышын яхшыртуның мөһим факторы булып тора. Тышкы басымга карамастан, тармак актив үсә. Узган ел «яшәү өчен Инфраструктура»яңа милли проектын гамәлгә ашыруның беренче елы булды. Һәм Президент игътибары, Хөкүмәт Рәисенең ярдәме белән бер елга планлаштырылган барлык бурычлар да үтәлде. Торак һәм торак булмаган күчемсез милекне файдалануга тапшыруның бөтен тарихында максималь еллык күләменә ирешелгән-150 млн кв.метрга якын. Эш дәвам итә. Бүген Берләшкән регионнарда катлаулы шартларда эшләүчеләргә аерым рәхмәт сүзләре. Барлык Россия төзүчеләренә алга таба да планлаштырылган планнарны һәм кызыклы проектларны гамәлгә ашыруда уңышлар телим!",- диде Хөкүмәт Рәисе урынбасары Марат Хөснуллин.
Милли проект максатлары нигезендә, 2030 елга шәһәр мохите сыйфаты 1,5 тапкырга яхшырачак. Ел саен кимендә 5 млн.гаилә торак шартларын яхшыртачак, 2030 елга торак мәйданы белән тәэмин ителеш бер кешегә 33 кв. м тәшкил итәчәк, ә торак төзелеше күләме елына кимендә 120 млн. квадрат метрга җитәчәк.
Милли проект ярдәмендә соңгы 7 елда Россиядә торак кертү күләме 32% ка, ә шәхси торак төзелеше – 65% ка арткан. 2019 елдан башлап 728 млн кв.метрдан артык торак файдалануга тапшырылган. Комплекслы чаралар нәтиҗәсендә, авария хәлендәге йортлардан күчерүне һәм капремонтны да кертеп, 27,5 миллионнан артык кешенең торак шартларын яхшырткан. Агымдагы елның биш аенда гына да күп фатирлы йортларны файдалануга тапшыру 8% ка арткан, 12,5 млн кв.метрга җиткән, барлыгы илдә 35 млн кв. метр тирәсе торак файдалануга тапшырылган. Торак пунктларны төзекләндерүгә зур игътибар бирелә. 2019 елдан милли проект буенча бөтен ил буйлап 81,4 меңнән артык иҗтимагый территория яңартылган.
"Төзелеш тармагы тормыш сыйфатын күтәрүдә һәм икътисадны үстерүдә төп роль уйный, анда 12 миллионнан артык кеше эшли. 2025 елдан башлап «Тормыш өчен инфраструктура» илкүләм проекты буенча эш дәвам итә, ул 2030 елга шәһәр мохите сыйфатын 30% ка күтәрүне, яраксыз торак фондын киметүне, 20 млн граждан өчен коммуналь инфраструктураны модернизацияләүне һәм 30 мең җәмәгать киңлеген төзекләндерүне максат итеп куя», - дип билгеләп үтте Россия Федерациясе Төзелеш һәм торак-коммуналь хуҗалык министры Ирек Фәйзуллин.
Территорияләрне комплекслы үстерү проектларына зур игътибар бирелә, алар Россиядә илкүләм проект буенча 2020 елдан гамәлгә ашырыла.
Бүгенге көндә РФнең 81 субъектында гомуми мәйданы 30,5 мең га булган 1,5 мең территория эре мөгезле терлекләрне эшкәртүдә тора.территорияләрне үстерүгә комплекслы якын килү торак фондын яңартырга (тузган һәм авария хәлендәге торактан күчерергә), кирәкле социаль, коммуналь һәм транспорт инфраструктурасын яңартырга яки булдырырга, муниципалитетларда нәтиҗәсез файдаланыла торган участокларны җәлеп итәргә мөмкинлек бирә. шәһәрләр үсешен стимуллаштырырга.
Бөтен ил буенча кайчандыр тузган яки авария хәлендәге торак урынында заманча торак комплекслары һәм барлык кирәкле социаль инфраструктуралы кварталлар барлыкка килә – мәктәпләр, балалар бакчалары, поликлиникалар, төзекләндерелгән иҗтимагый киңлекләр, керү юллары. 2019 елдан милли проект буенча 16,5 млн.кв. м. авария хәлендәге торактан 1 млн. меңнән артык кеше күчерелгән.
Төзүче көненә материалларга территорияләрне комплекслы үстерү, төзелеш династияләре тарихы кейсларын яисә төбәктә төзелеш тармагы казанышларының башка иллюстрацияләрен кертергә тәкъдим ителә.
Белешмә мәгълүмат
«Яшәү өчен инфраструктура» илкүләм проекты яңа сыйфатлы торак, транспорт, социаль һәм коммуналь инфраструктура булдыручы системалы чаралар комплексын үз эченә ала. Милли проект составына 12 федераль проект керә, шуларның бишесе торак пунктларда инфраструктураны үстерүгә, Торак фонды күләмен арттыруга юнәлдерелгән, шул исәптән индивидуаль торак базарын үстерү исәбенә. Илкүләм проект максатларына ярашлы, 2030 елга ел саен 5 миллионнан да ким булмаган гаилә торак шартларын яхшыртачак; 2030 елга торак мәйданы белән тәэмин ителеш бер кешегә 33 кв. м тәшкил итәчәк; торак төзелеше күләме елына кимендә 120 млн кв. метрга җитәчәк.