Балалар товарларын сайлаганда кулланучы хокукы
Балалар товарларын сатып алганда, һәр ата-ана аларның матур гына түгел, беренче чиратта, бала өчен сыйфатлы һәм куркынычсыз булуын тели. Безнең мәкалә сезгә товарларның сыйфатына һәм куркынычсызлыгына, шулай ук балалар өчен товарлар категориясенең нинди үзенчәлекләренә ия булуын ачыкларга ярдәм итәр дип өметләнәбез.
"Кулланучылар хокукларын яклау турында «07.02.1992 ел, № 2300-I РФ Законының 4 статьясы (алга таба – Закон) нигезендә, сатучы кулланучыга сыйфаты килешүгә туры килә торган товарны тапшырырга тиеш.
Килешүдә товарның сыйфаты турында шартлар булмаганда, сатучы кулланучыга, гадәттә, куела торган таләпләргә туры килә торган һәм мондый төрдәге товар гадәттә кулланыла торган максатлар өчен яраклы товарны тапшырырга тиеш.
Килешү төзегәндә сатучы товарны сатып алуның конкрет максатлары турында кулланучы тарафыннан мәгълүматка җиткерелгән очракта, сатучы кулланучыга әлеге максатлар нигезендә куллану өчен яраклы товарны тапшырырга тиеш.
Моннан тыш, товарны үрнәге һәм (яки) тасвирламасы буенча сатканда, сатучы кулланучыга үрнәккә һәм (яки) тасвирламага туры килә торган товарны тапшырырга тиеш.
Законда яки алар тарафыннан билгеләнгән тәртиптә товарга карата мәҗбүри таләпләр каралса, сатучы кулланучыга әлеге таләпләргә туры килә торган товарны тапшырырга тиеш.
Сыйфатлы товарларны сыйфатсыз товарлардан ничек аерырга соң?
Киемнән башлыйк. Беренче чиратта, яшерен эшләнмәгә игътибар итәргә кирәк. Әгәр җөйләр тигез булмаган, начар гына суырылган булса, аларның кырыйлары эшкәртелмәгән булса, бу әйбер начар һәм озак хезмәт итмәячәк дип әйтергә мөмкин. Ләкин җөйләрне яхшы эшкәрткәндә дә эшләнмә башкарылган материалга игътибар итәргә кирәк. Табигый рәвештә якты төсләр ясарга тиеш: тукыманы буяганда агулы матдәләре булган буягычлар кулланылган булу ихтималы зур.
Аяк киеме сайлаганда эчке өслеккә аерым игътибар бирергә кирәк: ул табигый материаллардан, тупас җөйләрдән башка, һичшиксез башкарылырга тиеш. Үсеннең бөеклеге - яхшы балалар аяк киеменең мәҗбүри билгесе, шул ук вакытта олтаны рифлен булырга тиеш.
Иң авыры - чын мәгънәсендә сыйфатлы һәм куркынычсыз балалар уенчыклары табу. Чөнки алар шәхеснең дөрес формалашуына йогынты ясый, шуңа күрә, физик сәламәтлек куркынычсызлыгыннан тыш, уенчыклар бала яшенә туры килергә тиеш. Сыйфатлы уенчыклар артык интенсив төстә була алмый, алар табигый төсләр гаммасында түзеп тора. Әгәр уенчыктан кискен химик ис чыкса, аны сатып алудан баш тарту яхшырак. Йомшак уенчыкларның йон бөртеген чак кына тарткалап, мехның ныклыгын тикшерергә оялмаска кирәк.
Шуны да истә тотарга кирәк, кулланучы 7 нче маддә нигезендә товарны гадәти куллану, саклау, күчереп йөртү һәм утильләштерү шартларында кулланучының тормышы, сәламәтлеге, әйләнә-тирә мохит өчен куркынычсыз булырга, шулай ук кулланучының милкенә зыян китермәскә хокуклы. Кулланучының, әйләнә-тирә мохитнең тормышы һәм сәламәтлеге өчен товарның куркынычсызлыгын тәэмин итәргә, шулай ук кулланучының мөлкәтенә зыян китерүне булдырмый калу таләпләре мәҗбүри һәм ул билгеләгән тәртиптә закон белән билгеләнә.
Әзерләүче товарның куркынычсызлыгын билгеләнгән хезмәт срогы яисә товарның яраклылык срогы дәвамында тәэмин итәргә тиеш.
Җитештерүче товарга хезмәт итү срогын куймаса, ул товарны кулланучыга тапшырган көннән алып ун ел дәвамында товарның иминлеген тәэмин итәргә тиеш.
Товарның куркынычсызлыгын тәэмин итмәү аркасында кулланучының гомеренә, сәламәтлегенә яисә мөлкәтенә китерелгән зыян закон 14 статьясы нигезендә түләтелергә тиеш.
Моннан тыш, товарны куллануның, аны саклауның, транспортлауның һәм утильләштерүнең куркынычсызлыгы өчен махсус кагыйдәләрне (алга таба - кагыйдәләр) үтәргә кирәк булса, җитештерүче әлеге кагыйдәләрне товар, этикетка, маркировка яки башка ысул белән күрсәтергә тиеш, ә сатучы әлеге кагыйдәләрне кулланучы игътибарына җиткерергә тиеш.
Балалар товарларының сыйфатын, шулай ук аларның куркынычсызлыгын ничек билгеләргә мөмкин соң?
Хәзерге вакытта ТР ТС 007/2011 "Балалар һәм яшүсмерләр өчен билгеләнгән продукциянең куркынычсызлыгы турында" Таможня берлегенең техник регламенты, ТР Таможня берлегенең 23.09.2011 № 797 номерлы карары һәм ТР "Уенчыкларның куркынычсызлыгы турында" Таможня берлегенең техник регламенты, ТС 008/2011 карары белән расланды. 2011 елның 23 сентябрендәге N 798 номерлы Таможня берлеге комиссиясе карары белән расланган.
Күпләр белми, балалар һәм яшүсмерләр өчен продукция Таможня берлегенең дәүләт әгъзалары базарында, әлеге техник регламентка ярашлы рәвештә, Таможня берлегенең башка техник регламентларына, шулай ук аңа тәэсире таратыла торган, шул ук вакытта ул туры килүне мәҗбүри раслау процедурасын узарга һәм Таможня берлеге әгъза-дәүләтләре базарында продукциянең бердәм билгесе белән маркировкаланырга тиеш.
Әгәр дә Сез әлеге маркировканы таба алмаган очракта, мөгаен, товар контроль узмагандыр, димәк, беркем дә сезнең балагыз өчен әлеге әйбернең сыйфаты һәм куркынычсызлыгы өчен җаваплылыкны үти алмый.
Кулланучыга, әгәр аңа сыйфатсыз товар сатылса, нишләргә соң?
Законның 18 маддәсенең 1 нче пунктында кулланучы, товарда җитешсезлекләр табылган очракта, әгәр алар сатучы тарафыннан килешенмәгән булса, үз сайлавы буенча түбәндәгеләргә хокуклы:
шул ук марка товарына (шул ук модельләр һәм (яисә) артикулага) алмаштыруны таләп итәргә;
шундый ук товарга башка марканы (модельләрне, артикуланы) сатып алу бәясенең тиешле яңадан исәпләве белән алмаштыруны таләп итәргә;
сатып алу бәясенең якынча кимүен таләп итәргә;
товар җитешсезлекләрен кичекмәстән юкка чыгаруны яисә кулланучы яки өченче зат тарафыннан аларны төзәтү чыгымнарын каплауны таләп итәргә;
сату-алу шартнамәсен үтәүдән баш тарту һәм товар өчен түләнгән сумманы кире кайтаруны таләп итү. Сатучы таләбе буенча һәм аның хисабына кулланучы җитешсезлекләре булган товарны кайтарырга тиеш.
Мондый очракта сатучыга язма дәгъва белән мөрәҗәгать итәргә тәкъдим итәбез, анда мәҗбүри рәвештә Сезнең мәгълүматларыгыз, мөрәҗәгать итү сәбәбе һәм югарыда күрсәтелгән таләпләрнең берсе бәян ителергә тиеш.
Төзелгән дәгъваны почта аша кертемнәрне тапшыру һәм язу турында хәбәрнамә белән җибәрергә яисә сатучының вәкаләтле хезмәткәренә махсус тапшырырга кирәк. Капиталь кертүнең тасвирламасында "Сезнең таләпне алга таба да күрсәтергә кирәк" ____________.2017елгы дәгъва" күрсәтергә кирәк. Әгәр дәгъвалар сатучы хезмәткәренә юри тапшырыла икән, Сезгә дәгъваларның күчермәсен ясарга кирәк, сатучы хезмәткәр үз кулы белән үзенең дәгъвасын язган Ф.И.О., вазыйфасы, дәгъваларны кабул итү датасы һәм имзасын куячак. Дәгъваларга касса/товар чекы, гарантияле талон, башка документлар күчермәләрен кушып куярга кирәк.
Сатучы сезнең таләпне ирекле тәртиптә канәгатьләндерүдән баш тарткан очракта, сезгә судка мөрәҗәгать итәргә кирәк, чөнки РФ Граждан кодексының 11 статьясы һәм Законның 17 статьясы нигезендә бозылган граждан хокукларын яклау суд органнары вәкаләтендә. Шул ук вакытта РФ Салым кодексының 336. 36 ст.2, 3 п., 17 ст. 3 п. нигезендә, кулланучылар хокукларын яклау турында судка гариза биргәндә, дәүләт пошлинасын түләүдән азат ителәләр.