Сорау-җавап
Сорау: күптән түгел хезмәттәшләреннән банклар һәм микрофинанс оешмалары заемщикларның бурыч йөкләмәләре күрсәткечен исәпләргә тиеш дип ишеттем. Нәрсә ул?
Җавап: 2009 елның 1 октябреннән РФ Үзәк Банкының яңа күрсәтмәләре (Россия Банкының 4892-У номерлы күрсәтмәләре, Россия Банкының 5114-У номерлы күрсәтмәләре, Россия Банкының 5115-У номерлы күрсәтмәләре) үз көченә керде, алар нигезендә банклар һәм микрофинанс оешмалары (алга таба – МФО) кредит килешүе төзегәндә заемчы-физик затларга (алга таба – ПДН) бурыч йөкләнеше күрсәткечен 10 мең сумнан займ бирү турында карар кабул иткәндә исәп тотарга тиеш.
Бурыч йөкләнеше күрсәткече-заемчының барлык кредитлары буенча уртача айлык кереме күләменә карата уртача айлык түләүләр суммасының чагыштырмасы.
Моннан тыш, РФ Үзәк банкы үзенең «заемчыга-физик затка кредит (займ) бирү яки кредит бирү лимитын арттыру турында Карар кабул иткәндә аңа карата исәпләнгән бурыч йөкләнеше күрсәткеченең әһәмияте турында мәгълүмат җиткерү турында» 2009 елның 2 октябрендәге ИН-05 - 35/76 номерлы мәгълүмат хатында банкларга һәм КФОЛАРГА тәкъдим итә:
заемчыларга хәбәр итәргә кирәклеге турында, аңа карата ПДН исәпләнәчәк, шулай ук аның әһәмияте турында хәбәр итәргә;
заемчылардан оешманың эчке актларында каралган уртача айлык керемен исәпләү өчен документлар соратып алырга. Шулай ук кулланучылар мондый документлар исемлеген мөстәкыйль билгели алалар дип хәбәр итәргә дә мөмкин;
заемчыларга пднны исәпләп чыгарганда кредит оешмасы клиентларның урнашу яки тору төбәгендә җан башына уртача керем турындагы статистик мәгълүматларны куллана ала, дип кисәтергә. Әгәр бу очракта ПДН 50% тан югарырак булса, бу акча заемщикларының хокуклары һәм бурычлары өлешендә кредит бирү шартларына тискәре йогынты ясарга мөмкин