Су басу вакытында үз-үзеңне тоту кагыйдәләре
Су басу - елгада, күлдә кар эреп, яңгырлар яуганда, җилдә су күтәрелгәндә һ. б. урыннарны шактый су басу ул.
Су басулар һәм язгы ташулар куркынычы факторлары-йортларның һәм биналарның, күперләрнең җимерелүе; тимер юл һәм автомобиль юлларының юылуы; инженерлык челтәрләрендәге аварияләр, чәчүлекләрнең юкка чыгуы; халык арасында корбаннар һәм хайваннарның һәлак булуы.
Су басу һәм язгы ташу чорында фатирларда һәм эш урыннарында радиотрансляция челтәре тәүлек буе эшләргә тиеш, чөнки халыкка алдан хәбәр ителә. Хәбәр итү сигналлары, эвакуацияләү чаралары һәм кагыйдәләре белән танышыгыз, аңа алдан әзерләнегез.
СУ БАСУ ВАКЫТЫНДА НИЧЕК ЭШ ИТӘРГӘ
Су басу куркынычы янаган очракта гамәлләр:
Гадәттән тыш хәл турында мәгълүматны игътибар белән тыңлагыз һәм эш итү тәртибе турында инструкцияләрне тыңлагыз.
Тынычлык саклагыз, күршеләрегезне кисәтегез, инвалидларга, балаларга һәм өлкән яшьтәге кешеләргә ярдәм күрсәтегез. Җирле үзидарә органнарыннан эвакуация өчен халык җыела торган урынны белегез һәм аңа әзерләнегез.
Документлар, кием-салым, кирәкле әйберләр, берничә көнлек азык-төлек запасы, медикаментлар әзерләгез. Барысын да чемоданга салыгыз. Документларны су үткәрми торган пакетта саклагыз.
Электр тогын кулланучыларның барысын да электр челтәреннән аерыгыз, газны сүндерегез.
Кыйммәтле әйберләрне һәм азык-төлекне югары катларга күчерегез.
Су басу вакытында гамәлләр:
Тыныч булыгыз, паникага бирелмәгез.
Кирәкле документларны, кыйммәтле әйберләрне, даруларны, азык-төлекне һәм башка кирәкле әйберләрне тиз җыегыз. Балаларга, инвалидларга һәм өлкән яшьтәге кешеләргә ярдәм күрсәтегез. Алар беренче чиратта эвакуацияләнергә тиеш. Мөмкин булса, су басу зонасын кичекмәстән калдырыгыз.
Өйдән чыгар алдыннан электр һәм газ белән тәэмин итүне сүндерегез, мичләрдәге утны сүндерегез, тәрәзәләрне һәм ишекләрне ябыгыз, әгәр вакыт булса - тәрәзәләрне һәм беренче кат ишекләрен такталар (щитлар) белән ябыгыз.
Югары катларга менегез. Әгәр бер катлы йорт булса, чорма бүлмәләрен биләгез.
Ярдәм килгәнче, югары катларда, түбәләрдә, агачларда яки башка калкулыкларда калыгыз, коткаручыларга сигнал бирегез.
Әгәр сез машинада булсагыз:
Су баскан юлдан бармагыз, сезне агым алып китәргә мөмкин.
Әгәр дә сез су басу зонасында булсагыз, ә машина ватылган икән, аны ташлагыз һәм ярдәм чакырыгыз.
Гадәттән тыш хәлдән соңгы гамәлләр:
Беренче ярдәм аптечкасын табыгыз, яралыларга булышыгыз. Радио тыңлагыз һәм коткару хезмәтләренең күрсәтмәләрен үтәгез.
Өйгә кайткач сак булыгыз.
Аның конструкцияләре (стеналары, идәннәре) ышанычлымы икәнен тикшерегез.
Су калган йортта яшәмәгез.
Идәндә су катламы 5 см дан калынрак булса, электр сугудан сакланыгыз, резина итек киегез. Электр кабельләренең су белән элемтәгә кермәвенә инаныгыз. Су баскан урыннарда, әгәр сез моны эшләмәгән булсагыз, бүлү щитларындагы электр энергиясен кичекмәстән сүндерегез. Әгәр электр калканы идәне дымлы булса, аны коры такта белән каплагыз һәм аның өстендә басып торыгыз. Электрны сүндерү өчен коры таяк кулланыгыз.
Әгәр дә сез коедагы яки колонкадагы эчә торган су пычранган дип шикләнәсез икән - алдан шешәләргә тупланган судан файдаланыгыз яки аны 5 минут дәвамында кайнатыгыз.
Пычранган савыт-сабаны һәм аш-су приборларын, моның өчен кайнар су яки агарткыч кулланып, юыгыз яки зарарсызландырыгыз.
Өйдә һава температурасын + 4 градустан югары күтәрмәгез. Йортны барлык җимерекләрдән һәм суга баткан әйберләрдән чистартыгыз.
Калган ләм һәм пычракны алып ташлагыз, пычранган урын-җир кирәк-яракларын, кием-салымны, җиһазларны һәм башка әйберләрне ташлагыз. Йортның бөтен өслеген сөртегез. Шул ук вакытта һаваны агулы парлардан чистарту өчен яхшы вентиляция тәэмин итегез.