СӘЛАМӘТ ТУКЛАНУ НӘРСӘ УЛ?
Сәламәт туклану - кешенең үсешен, нормаль үсешен һәм тормыш эшчәнлеген тәэмин итүче, аның сәламәтлеген ныгытуга һәм гомер буе авыруларны профилактикалауга ярдәм итүче туклану. Сәламәт туклану нигезләрен саклау, регуляр күнегүләр белән берлектә, симерү, йөрәк-кан тамырлары авырулары, диабет, югары басым һәм яман шеш кебек хроник авырулар куркынычын киметә.
Хәзерге фән күп санлы тикшеренүләр һәм экспериментлар үткәрә, кешенең төп хроник авыруларын профилактикалау өчен туклану рационын оптимальләштерү өчен махсус методикалар кертә һәм гамәлгә ашыра.
Сәламәт гадәтләрнең йөрәк-кан тамырлары системасы авырулары, симерү һәм диабет белән проблемаларны шактый киметә алуын раслаучы төп һәм тулы масштаблы тикшеренү булып 1973 елда Финляндиядә старт алган "Төньяк Карелия" проекты тора. 35 ел эчендә Төньяк Карелия өлкәсендә йөрәк-кан тамырлары авыруларыннан үлүчеләр саны 7 тапкыр кимегән. Уникаль нәтиҗә 2020 гомуми Европа сәламәтлек стратегиясе нигезенә салынды.
Төньяк Карелия проектын мондый нәтиҗәгә китергән төп факторлар:
1. тәмәке тартудан баш тарту;
2. халыкның туклану диетасын үзгәртү:
• май куллану өлешен киметү;
• аз майлы сөт продуктларын куллану;
• табигый яңа өлгергән яшелчә һәм җиләк-җимеш куллануны арттыру;
• традицион ризыклар әзерләү рецептурасын үзгәртү һәм гражданнарны яңа әзерләү ысулларына өйрәтү (майда кыздыру түгел, ә пешерү һәм кайнату) һәм башкалар.
Бу турыда тулырак: https://leninogorsk.tatarstan.ru/index.htm/news/2235808.htm