28 июльдә Бөтендөнья гепатит белән көрәш көне билгеләп үтелә
Ел саен 28 июльдә Бөтендөнья гепатитка каршы көрәш көне билгеләп үтелә. Аның максаты-халыкның гепатитлар, риск факторлары, бу авыруның профилактикасы һәм өзлегүләре турында белемнәрен арттыру.
Гепатит - ул күп кенә йогышлы һәм йогышлы булмаган факторлар, шул исәптән алкоголь, кайбер фармакологик препаратлар һәм башкалар китереп чыгарырга мөмкин бавыр шешүе. Әмма гепатит барлыкка килүнең иң еш сәбәбе - вируслар. Хәзерге вакытта һәр кеше өчен куркыныч тудыра торган биш гепатит вирусы билгеле: A, B, C, D һәм E.
Вирус гепатитларының зарарлануы төрле ысуллар белән бара. A һәм E Гепатитлары башлыча пычранган су, азык-төлек продуктлары һәм пычрак куллар аша тапшырыла. В, C һәм D гепатиты вирусларын тапшыру кан аша (наркотик чараларны инъекцияләү вакытында, татуировкалар, пирсинг ясаганда, косметик, маникюр, педикюр һәм башка процедуралар үткәргәндә, тән һәм лайлалы тышчаларның бөтенлеген бозуга бәйле), шулай ук бала тапканда һәм җенси контактта якланмаган ана баласына инфекцияле ана аша башкарыла.
В, C һәм D гепатиты вирусларын йоктыруның иң зур куркынычы наркотик чаралар куллану белән инъекция юлы белән бәйле. Кан препаратларын күчерү вакытында аларны әзерләүгә һәм куллануга таләпләр бозылса, инфекцияләү куркынычы саклана.
ВОЗ мәгълүматы буенча 300 миллионнан артык кеше бүген вирус гепатитларының төрле формалары белән авырый һәм 1,5 миллионга якын кеше ел саен гепатитлардан яки алар белән бәйле катлауланулардан үлә.
ВОЗ сәламәтлек саклау секторының 2016 елдан 2021 елга кадәрге чорда вируслы гепатит буенча бөтендөнья сәламәтлек саклау Ассамблеясенең 69 нчы сессиясендә кабул ителгән сәламәтлек саклау секторының беренче глобаль стратегиясен гамәлгә ашыру буенча бөтен көчләрен активлаштырырга, шулай ук дәүләт-әгъзаларына соңгы максатка ирешүдә ярдәм итәргә чакыра - 2030 елга гепатит элиминациясе.
Быелгы тема - "гепатитларсыз киләчәк" - аналар һәм яңа туган балалар арасында В гепатитын профилактикалауга басым ясарга чакыру.
Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы чакыра: һәркем, инъекция наркотиклары кулланучы кешеләрне дә кертеп, гепатитны профилактикалау, тестлау һәм дәвалау буенча, төрмәләрдә, мигрантларда һәм халыкның көчле зыян күргән башка төркемнәрендә хезмәт күрсәтә алырга тиеш.
ВОЗ планнарында яңа туган балаларның инфекциясен булдырмый калу, моның өчен барлык балалар туу вакытындагы гепатитка каршы вакцинацияләнергә тиеш, шуннан соң ким дигәндә 2 өстәмә доза кирәк. Хәзерге вакытта дөньядагы 42% бала гына туган вакытта гепатитка каршы вакцина ала.
Вирус гепатитларын профилактикалауга, шул исәптән COVID-19 пандемиясе шартларында дәвалауга һәм диагностикага юнәлтелгән уртак тырышлык кына Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы куйган глобаль максатка ирешүдә - вирус гепатитларын җиңәргә ярдәм итәчәк.